Tijdens het trainingskamp in Inzell was dr. Paulina Braunsperger-Wasserfurth opnieuw te gast bij Team Essent. De internationaal erkende onderzoeker ondersteunt de ploeg als wetenschappelijk adviseur en denkt mee over hoe kennis uit onderzoek kan worden vertaald naar de dagelijkse topsportpraktijk. In Inzell spraken we haar over haar samenwerking met het team, haar ervaringen binnen de ploeg en de rol van voeding bij prestaties en gezondheid.

Paulina, leuk dat je hier in Inzell bent. Hoe bevalt je rol als wetenschappelijk adviseur?
“Ik vind het erg leuk. Het geeft me waardevol inzicht in het dagelijks leven van professionele sporters. Het is interessant om te zien hoe kennis uit wetenschappelijk onderzoek kan worden vertaald naar een topsportomgeving en daar concreet kan worden toegepast.”

Dit is je tweede bezoek aan Team Essent. Je was eerder ook bij het team in De Lutte. Hoe was het om de sporters opnieuw te zien, ditmaal tijdens ons trainingskamp in Duitsland?
“Het was erg leuk om hen weer te zien. Omdat ik de sporters inmiddels ken, voelt het vertrouwder. Ook kon ik een aantal gesprekken voortzetten die we tijdens mijn eerste bezoek waren begonnen. Ik voel me erg welkom en vind het fijn om hier te zijn.”

In Nederland woonde je een fiets- en skeelertraining bij. Ditmaal bezocht je een ijstraining. Hoe was het om de sporters van dichtbij te zien schaatsen?
“Het was fascinerend. Hun snelheid is indrukwekkend, zelfs tijdens een training. Toch laten ze het bijna moeiteloos lijken. Tegelijkertijd weten we hoe zwaar de fysieke belasting van het langebaanschaatsen is. Achter die ogenschijnlijke soepelheid gaat ongelooflijk veel training en hard werk schuil.”

Wat verraste je het meest toen je voor het eerst met Team Essent ging samenwerken?
“Dit is de eerste keer dat ik met een professioneel sportteam werk. Wat mij positief verraste, was de open en directe communicatie. Er is voortdurend contact tussen de coaches, sporters, arts en voedingsdeskundigen. In het Duits zouden we zeggen dat er sprake is van ‘korte communicatielijnen’. Mensen kunnen rechtstreeks met elkaar communiceren en beslissingen kunnen snel worden genomen. Ik ben onder de indruk van hoe serieus de sporters met voeding omgaan. Tijdens het avondeten zie je bijvoorbeeld dat ze er bewust op letten dat ze voldoende eten. Ze eten echt veel!”

Coach Jac zegt vaak: ‘Je kunt niet harder trainen dan je eet’
“Daar ben ik het voor honderd procent mee eens! Sporters moeten genoeg eten om goed te kunnen trainen. Het is indrukwekkend om te zien hoeveel belang Team Essent daaraan hecht. Tijdens het trainingskamp zorgen de eigen chefs voor zorgvuldig bereide maaltijden en is er de hele dag voldoende eten beschikbaar. Ik vergelijk het lichaam van een sporter vaak met een auto. Als de brandstoftank niet vol is, kan een auto niet lang op volle snelheid blijven rijden. Voor sporters geldt hetzelfde. Ze hebben voldoende brandstof nodig om te kunnen trainen, herstellen en op het hoogste niveau te presteren.”

Wat heb je tijdens je bezoeken nog meer over Team Essent geleerd?
“Wat mij vooral opvalt, is dat iedereen er alles aan doet om de sporters zo goed mogelijk te laten presteren en tegelijkertijd hun gezondheid te bewaken. Ieder staflid zet zich sterk in om te begrijpen wat elke sporter individueel nodig heeft. Voordat ik met het team ging samenwerken, werd ik gevraagd om over mijn onderzoek te vertellen. Sindsdien heb ik gemerkt dat er oprechte interesse is in de manier waarop wetenschappelijk onderzoek kan worden ingezet om de sporters te ondersteunen. Het team combineert praktijkervaring met wetenschappelijke kennis en de expertise van voedingsdeskundigen, artsen, coaches en andere specialisten. Die multidisciplinaire aanpak is voor mij heel duidelijk zichtbaar geworden.”

Wat maakt dit trainingskamp anders dan je eerste bezoek?
“Ten eerste natuurlijk de locatie. De Alpen om je heen zijn altijd een bonus. Zonder gekheid: het maakt echt verschil dat ik de sporters op het ijs kan zien. Tijdens dit tweede bezoek konden we ook uitgebreider bespreken hoe Team Essent en de Technische Universiteit München in de toekomst zouden kunnen samenwerken, onder meer door gezamenlijk onderzoek uit te voeren. De gesprekken gingen daardoor verder dan een eerste kennismaking. We onderzoeken nu hoe we samen nieuwe, specifiek op het langebaanschaatsen gerichte kennis kunnen ontwikkelen en die kunnen gebruiken om zowel de prestaties als de gezondheid van de sporters te ondersteunen.”

Wat vind je het leukst aan het werken met een professioneel sportteam en topsporters?
“Ik heb oprecht genoten van het hele proces, vanaf het eerste contact met het team tot het moment waarop ik werd gevraagd om nauwer met Team Essent samen te werken. Als onderzoeker houd ik me veel bezig met het ontwikkelen van kennis, maar uiteindelijk is het vooral belangrijk dat die kennis ook in de praktijk wordt toegepast. Wat ik bijzonder waardeer, is de nieuwsgierigheid van het team en de bereidheid om in onderzoek te investeren. Team Essent wil niet alleen bestaande kennis gebruiken, maar ook actief bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe, sportspecifieke inzichten voor langebaanschaatsers. Topsporters dagen ons bovendien uit om buiten de gebaande paden te denken en flexibel te blijven. De samenwerking is geen eenrichtingsverkeer waarbij ik simpelweg vertel wat zij moeten doen. Het draait om samen optrekken, feedback uitwisselen en zoeken naar de best mogelijke aanpak. Er zijn natuurlijk algemene richtlijnen, maar iedere sporter is anders. De uitdaging is om voor ieder individu de beste oplossing te vinden. Juist die combinatie van wetenschap, praktijk en samenwerking vind ik het mooiste aan dit werk.”

Hoe vind je de balans tussen wetenschappelijk onderzoek en de praktijk van het werken met sporters?
“Het grootste deel van mijn werk draait om onderzoek, maar praktijkervaring is minstens zo belangrijk. Die helpt mij om beter te begrijpen wat in de dagelijkse topsportpraktijk werkt en wat minder goed uitpakt. Dat inzicht neem ik vervolgens mee in mijn wetenschappelijke werk. Het helpt mij om mijn onderzoeksvragen scherper te formuleren en methoden te kiezen die beter aansluiten bij de behoeften van sporters. Tegelijkertijd kan de kennis uit onderzoek weer in de praktijk worden toegepast. De twee versterken elkaar: praktijkervaring maakt het onderzoek relevanter en onderzoek kan leiden tot betere begeleiding van sporters. Juist daarom is die combinatie zo waardevol.”

Waarom is samenwerking tussen coaches, sporters en voedingsdeskundigen zo belangrijk?
“In de topsport zijn veel verschillende factoren van invloed op prestaties. Training en voeding hangen nauw met elkaar samen en dat laat meteen zien waarom verschillende disciplines moeten samenwerken. Als we prestaties willen verbeteren en tegelijkertijd de gezondheid van een sporter willen bewaken, kunnen we niet alleen naar training of voeding kijken. We moeten begrijpen hoe alle relevante factoren op elkaar inwerken. Door kennis te delen en open met elkaar te communiceren, kunnen coaches, sporters, voedingsdeskundigen en andere specialisten voor iedere sporter de best mogelijke aanpak bepalen.”

Onderschatten de meeste sporters het belang van voeding?
“Ik zou niet zeggen dat sporters voeding volledig over het hoofd zien. De meesten begrijpen dat het belangrijk is, maar het kan lastig zijn om de juiste strategieën in de praktijk toe te passen. Dat geldt vooral voor sporten met een zeer hoge energiebehoefte. Sporters kunnen enorm veel energie verbruiken en het is niet altijd eenvoudig om te beseffen hoeveel ze daadwerkelijk moeten eten om hun prestaties en herstel te ondersteunen. In veel gevallen ontbreekt het dus niet aan bewustzijn, maar zit de uitdaging vooral in de praktische uitvoering van sportspecifieke voedingsstrategieën.”

Hoeveel verschil kan voeding maken op het hoogste niveau?
“Goede training vormt de basis voor prestaties, maar zonder de juiste voeding kan zelfs het beste trainingsprogramma niet volledig tot zijn recht komen. Je kunt de beste auto ter wereld hebben, maar met een lege tank kom je nergens. Op de lange termijn kan te weinig eten ernstige gevolgen hebben voor zowel de prestaties als de gezondheid. Voldoende voeding helpt sporters om te herstellen, zich aan de training aan te passen en hun volledige potentieel te bereiken.”

Wat zijn de grootste voedingsuitdagingen voor langebaanschaatsers op topniveau?
“Een van de grootste uitdagingen is goed inschatten hoeveel sporters daadwerkelijk moeten eten. Langebaanschaatsers op topniveau trainen veel en hebben daardoor een hoge energiebehoefte. Het kan lastig zijn om genoeg binnen te krijgen om het energieverbruik te compenseren. Daarom is het essentieel dat zij voldoende eten om hun prestaties, herstel en gezondheid op de lange termijn te ondersteunen.”

Welke wetenschappelijke inzichten heb je met het team gedeeld?
“We hebben uitgebreid gesproken over voldoende en onvoldoende energiebeschikbaarheid en Relative Energy Deficiency in Sport, oftewel REDs. Daarbij kwamen ook de gevolgen van een tekort aan energie voor de gezondheid en prestaties aan bod. Daarnaast hebben we gekeken hoe dit kan worden voorkomen en welke praktische strategieën sporters kunnen helpen om beter aan hun energiebehoefte te voldoen. De nadruk lag vooral op het verbeteren van de energiebeschikbaarheid, zodat sporters zich beter voelen, effectief kunnen trainen en tijdens wedstrijden optimaal kunnen presteren.”

Je hebt met sporters uit veel verschillende sporten gewerkt. Wat maakt langebaanschaatsen uniek?
“Wat ik zo bijzonder vind aan het langebaanschaatsen, is de combinatie van verschillende trainingsvormen. Langebaanschaatsers doen duurtraining, vaak op de fiets, krachttraining en schaatsspecifieke trainingen op en naast het ijs. Al die onderdelen komen uiteindelijk samen met één doel: beter presteren op het ijs. Juist die combinatie maakt de sport zo fascinerend.”

Hoe zou je jouw ervaring met Team Essent in één zin omschrijven?
“Een cultuur van samenwerking, open communicatie en nieuwsgierigheid. Wat mij vooral opvalt, is de bereidheid van het team om te blijven leren, vragen te stellen en voortdurend te zoeken naar manieren om te verbeteren.”